در مورد شخص عاقلی که پس از ارتکاب جنایتِ مستوجب قصاص، دیوانه می شود، مشهور فقها بر اساس اطلاقات قصاص، روایت برید بن معاویه، اجماع و استصحاب، حکم به قصاص جانی داده اند؛ لکن اطلاقات مذکور در مقام بیان نبوده و روایت ذکر شده به لحاظ سندی ضعیف می باشد، ادعای اجماع و دلیل استصحاب نیز مبتلا به اشکالات متعددی می باشند. در مقابل ادله ای برای قول به عدم قصاص اقامه شده است؛ همچون حدیث رفع القلم، معتبره سکونی، تکلیفی بودن وجوب قصاص، بی فایده بودن اجرای قصاص بر شخصی که قدرت درک مجازات را ندارد و عدم توانایی مجنون برای دفاع از خود. هرچند برخی از این ادله نیز دارای اشکال هستند که در ادامه بدان پرداخته خواهد شد، لکن حداقل موجب ایجاد شک در جریان قصاص می شوند و چنین شکی برای جریان پیدا کردن احتیاط در دماء و اجرای قاعده درأ و حکم به عدم قصاص کافی است. بر این اساس مشخص می شود عقیده مشهور فقها مبنی بر ملاک بودن زمان جنایت در اجرای قصاص کلیت نداشته و مورد بحث یکی از مثال های نقض آن می باشد. بررسی های سندی و رجالی، توجه به ادله لبی، نقد شهرت و اجماع و بررسی حجیت استصحاب حکمی در خلال نقد و بررسی ادله طرفین، از نوآوری های پژوهش پیش رو می باشد.