امروزه بیشتر قراردادهای نفتی در بورس انرژی کشور، به صورت غیر نقدی است. و بسیاری از قراردادهایی که شرکت های نفتی منعقد می کنند، به صورت دین به دین می باشد که درکتب فقهی وحقوقی بیع کالی به کالی نام دارد و درفقه امامیه و نیز حقوق ایران صحت آن محل بحث وایراد فقها وحقوقدانان است. با توجه به متداول بودن معاملات نفتی به صورت روزانه، بررسی صحت یا بطلان این نوع قراردادها، ضرورت خواهد داشت. مقاله حاضر به روش کتابخانه ای در ابتدا به تبیین مفهوم حقیقی بیع کالی به کالی در فقه شیعه ونیزحقوق ایران پرداخته، سپس به بررسی مصداقی داد و ستد نفت توسط شرکت های نفتی کشور در بورس انرژی کشور ورود کرده و درادامه به بررسی تحلیلی صحت یا بطلان چنین معاملاتی می پردازد. نتیجه تحقیق این است که معاملات مورد بحث، ایرادی ازنظرفقه شیعه وحقوق ایران ندارد واین نوع داد و ستدها طبق اصول خودش همه روزه درجریان است و وجود وثیقه در حین قرارداد و نیز اشتراط ضمنی تاجیل توسط طرفین، معامله را ازخطر و ضرر و زیان نهی شده مصون نگه می دارد.
Mokhtari,H. and Qasemi,M. R. (2025). بررسی شبهه بیع کالی به کالی در معاملات جاری نفت در بورس انرژی کشور از منظر فقه امامیه و حقوق ایران. (e228582). Lex Islamica Quarterly, (), e228582 doi: 10.22034/lexisq.2025.545614.1010
MLA
Mokhtari,H. , and Qasemi,M. R. . "بررسی شبهه بیع کالی به کالی در معاملات جاری نفت در بورس انرژی کشور از منظر فقه امامیه و حقوق ایران" .e228582 , Lex Islamica Quarterly, , , 2025, e228582. doi: 10.22034/lexisq.2025.545614.1010
HARVARD
Mokhtari H., Qasemi M. R. (2025). 'بررسی شبهه بیع کالی به کالی در معاملات جاری نفت در بورس انرژی کشور از منظر فقه امامیه و حقوق ایران', Lex Islamica Quarterly, (), e228582. doi: 10.22034/lexisq.2025.545614.1010
CHICAGO
H. Mokhtari and M. R. Qasemi, "بررسی شبهه بیع کالی به کالی در معاملات جاری نفت در بورس انرژی کشور از منظر فقه امامیه و حقوق ایران," Lex Islamica Quarterly, (2025): e228582, doi: 10.22034/lexisq.2025.545614.1010
VANCOUVER
Mokhtari H., Qasemi M. R. بررسی شبهه بیع کالی به کالی در معاملات جاری نفت در بورس انرژی کشور از منظر فقه امامیه و حقوق ایران. Lex Islamica Quarterly, 2025; (): e228582. doi: 10.22034/lexisq.2025.545614.1010
